یاتاقانهای غلتشی :
یک یاتاقان غلتشی که در موتورها و چرخ دنده آسانسورهای قدیمی تر مورد استفاده قرار می گرفته است . حلقه یا زنجیر که در نقشه نشان داده شده است . عملاً به مانند یک پمپ ، روغن را بالای شفت می آورد و آن را بین شفت و یاتاقان جاری می کند . ماده ای که یاتاقان از آن ساخته شده است اغلب ببیت ( فلز ضد اصطحکاک ) است ، مشابه موادی که برای بستن سیم بکسل ها استفاده می شود .
نام ببیت به یاد مهندسی که سالها پیش این ماده را تولید کرد ، نامگذاری شده است . این ماده دارای خواص مطلوب متعددی می باشد که باعث شده ماده بسیار مناسبی برای یاتاقانها باشد ، مهمترین خاصیت این ماده متخلخل بودن آن است . این خاصیت باعث جذب آلودگیها ( آلاینده ها ) موجود در روغن به داخل خلل و فرج ها می شود که این مسأله باعث جلوگیری از آسیب به شفت می شود . به یاد داشته باشید که همیشه باید لایه نازکی از روغن بین شفت و یاتاقان وجود داشته باشد .
مادامی که این لایه از روغن وجود داشته باشد ، یاتاقان بدون آسیب و خرابی سالهای سال به کار خود ادامه می دهد . با این وجود بدون روغن تنها چند دقیقه قادر به عمل کردن می باشد . به همین منوال ، آلوده و کثیف بودن روغن باعث خرابی زودرس یاتاقان می شود . استفاده از روغن تمیز ( بدون آلاینده ها ) با گرانروی مناسب فاکتور بسیار مهمی در نگهداری و جلوگیری از آسیب به قطعات می باشد . یکی از شایع ترین انواع دنده های کاهنده در آسانسورها شیار مارپیچی پینیون است . این نوع دنده کاهنده ، دارای حرکتی لغزان بین چرخ دنده و شیار مارپیچی است و بنابراین نیاز به روانکارهای خاصی دارد که دارای افزودنی های مناسب برای فشارهای بالا باشد . سطح روغن برای شیار مارپیچی بسیار حیاتی است .
میزان خیلی کم روانکار ناکافی خواهد بود و همچنین میزان بیش از حد روانکار نیز باعث ایجاد کف زیادی خواهد شد ، تولید کنندگان این نوع کاهنده ها ، اصرار زیادی برای رعایت کردن میزان روغن توصیه شده دارند . اغلب تولید کنندگان پیشنهاد می کنند که روغن هر یک تا سه سال بنا به میزان سرویس و محیط کاری تعویض گردد و برای هر کار زمانبندی منظم تعویض روغن پیش بینی شود .
اگر روغن آلوده گردد یا ایجاد کف بیش از حد نماید تعداد تعویض ها باید بیشتر شود . اگر قرار باشد جعبه دنده تمیز گردد این کار حتماً باید توسط روغن انجام شود . به زبان دیگر بهتر است روغن را دوباره طی دو روز تعویض کنید .
